Στις 17 Σεπτεμβρίου 2026 το mononews.gr δημοσίευσε τοποθέτηση του Γενικού Γραμματέα Προστασίας Κρίσιμων Οντοτήτων, Σπυρίδωνα Παπαγεωργίου, στο περιθώριο ημερίδας για την ανθεκτικότητα στον κύκλο του νερού. Το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη αναδημοσίευσε το κείμενο στον ιστότοπό του στις 19 Σεπτεμβρίου. Το γενικό πλαίσιο του ν. 5236/2025 και η πορεία της εφαρμογής του περιγράφονται στο άρθρο → Ν. 5236/2025, τι ισχύει μετά την προθεσμία της 17ης Ιουλίου 2026.
Η πρώτη λίστα έως το τέλος Οκτωβρίου
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η διαδικασία προσδιορισμού των κρίσιμων οντοτήτων βρίσκεται σε εξέλιξη. Ο Γενικός Γραμματέας ανέφερε ότι ο κατάλογος επιδιώκεται να είναι έτοιμος έως το τέλος Οκτωβρίου 2026. Ο νόμος είχε ορίσει τον προσδιορισμό έως τις 17 Ιουλίου 2026 (άρθρο 7 παρ. 1).
Κάθε οντότητα που προσδιορίζεται ειδοποιείται εντός ενός μηνός (άρθρο 7 παρ. 3). Από την ημερομηνία της ειδοποίησης αρχίζουν οι προθεσμίες της οντότητας, εννέα μήνες για την εκτίμηση κινδύνων της (άρθρο 13 παρ. 1) και δέκα μήνες μέχρι να αρχίσει να εφαρμόζεται το Κεφάλαιο Γ’, με τα μέτρα και το σχέδιο ανθεκτικότητας (άρθρο 7 παρ. 5).
Το δημοσίευμα αναφέρει περίπου δέκα μήνες συμμόρφωσης από τη στιγμή που μια οντότητα προσδιορίζεται ως κρίσιμη. Στον νόμο, το δεκάμηνο υπολογίζεται από την ειδοποίηση, που γίνεται το αργότερο έναν μήνα μετά τον προσδιορισμό.
Συμμόρφωση που δοκιμάζεται στην πράξη
Ο κ. Παπαγεωργίου τόνισε ότι τα σχέδια πρέπει να μετατρέπονται σε πραγματικές επιχειρησιακές δυνατότητες, να δοκιμάζονται με ασκήσεις και να προβλέπουν συγκεκριμένες εναλλακτικές όταν χάνεται μια κρίσιμη εξάρτηση. Επισήμανε επίσης ότι το κρίσιμο ερώτημα είναι αν τα μέτρα έχουν πράγματι εφαρμοστεί και αν μπορούν να λειτουργήσουν όταν χρειαστούν, ακόμη κι όταν η έκθεση ή η εκτίμηση κινδύνων έχει αυτοματοποιηθεί.
Ο νόμος απαιτεί από τις κρίσιμες οντότητες να διαθέτουν και να εφαρμόζουν σχέδιο ανθεκτικότητας ή ισοδύναμο έγγραφο (άρθρο 14 παρ. 3). Η εξοικείωση του προσωπικού με τα μέτρα περιλαμβάνει εκπαίδευση, ενημερωτικό υλικό και ασκήσεις (άρθρο 14 παρ. 1 στ). Όταν χρειάζεται για τα καθήκοντά της, η Γενική Γραμματεία απαιτεί από τις οντότητες να παρέχουν στοιχεία που αποδεικνύουν την πραγματική εφαρμογή των μέτρων. Μεταξύ αυτών είναι τα αποτελέσματα ελέγχου από ανεξάρτητο και πιστοποιημένο ελεγκτή, τον οποίο επιλέγει η οντότητα και πληρώνει η ίδια (άρθρο 22 παρ. 2 β).
Η εκτίμηση κινδύνων της οντότητας καλύπτει όλους τους συναφείς φυσικούς και ανθρωπογενείς κινδύνους. Εξετάζει επίσης τις εξαρτήσεις προς δύο κατευθύνσεις, από ποιες άλλες υπηρεσίες εξαρτάται η οντότητα και ποιοι τομείς εξαρτώνται από τη δική της (άρθρο 13 παρ. 2). Ο Γενικός Γραμματέας πρότεινε να αντιστραφεί το ερώτημα. Αντί να εξετάζεται κάθε απειλή χωριστά, ρωτά κανείς τι μπορεί να οδηγήσει, για παράδειγμα, σε διακοπή της ηλεκτροδότησης και ποιες απειλές μπορούν να προκαλέσουν το ίδιο αποτέλεσμα. Έτσι η εκτίμηση μιας κρίσιμης ενεργειακής οντότητας πρέπει να περιλαμβάνει όλους τους κινδύνους, από κάθε κατηγορία απειλών.
Για τις εξαρτήσεις, ο κ. Παπαγεωργίου επισήμανε ότι δύο προμηθευτές ενός στρατηγικού υλικού από την ίδια χώρα μπορεί να επηρεαστούν ταυτόχρονα από την ίδια κρίση, οπότε η εναλλακτική είναι ανεπαρκής.
Η εποπτεία ανήκει στη Γενική Γραμματεία, που μπορεί να επιβάλλει διοικητικές κυρώσεις (άρθρο 23) όταν μια κρίσιμη οντότητα δεν έχει λάβει τα απαιτούμενα μέτρα. Κατά την επιβολή κυρώσεων η Γενική Γραμματεία λαμβάνει υπόψη της ιδίως τη σοβαρότητα, την επαναληπτικότητα και τη διάρκεια της παράβασης, τη ζημία που προκλήθηκε και τη λήψη μέτρων αποκατάστασης (άρθρο 22 παρ. 4).
Όσα ανέφερε επιπλέον
Τις επενδύσεις, εξήγησε ο Γενικός Γραμματέας, θα τις σχεδιάζει και θα τις υλοποιεί η ίδια η κρίσιμη οντότητα, ενώ η Γενική Γραμματεία θέτει τις προδιαγραφές.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η Γενική Γραμματεία σχεδιάζει εθνική πλατφόρμα διαχείρισης της ανθεκτικότητας, όπου θα συγκεντρώνεται η κρίσιμη πληροφορία και θα αποτυπώνονται οι εξαρτήσεις μεταξύ τομέων. Οι κρίσιμες οντότητες θα τροφοδοτούν την πλατφόρμα με στοιχεία και η κεντρική διοίκηση θα παρακολουθεί τη συμμόρφωσή τους και τις πιθανές αλυσιδωτές επιπτώσεις μιας κρίσης. Κατά τον κ. Παπαγεωργίου, η πλατφόρμα έχει σχεδιαστεί σε τοπικό επίπεδο και θέλει ακόμη ανάπτυξη και κατάλληλη φιλοξενία πριν λειτουργήσει. Το δημοσίευμα προσθέτει ότι στον σχεδιασμό εντάσσονται και τα digital twins, δηλαδή ψηφιακά ομοιώματα πραγματικών εγκαταστάσεων όπου δοκιμάζονται σενάρια βλάβης, φυσικής καταστροφής ή επίθεσης χωρίς κίνδυνο για την πραγματική υποδομή.
Για τα anti-drone, ο Γενικός Γραμματέας ανέφερε ότι, για να χρησιμοποιούν ενεργά αντίμετρα οι πολιτικές κρίσιμες οντότητες, απαιτείται τροποποίηση του υφιστάμενου νομοθετικού πλαισίου. Το δημοσίευμα προσθέτει ότι η αντιμετώπιση των drones συνδυάζει μέσα επιτήρησης, εντοπισμού και προστασίας. Ακόμη και υποδομές που υπάρχουν ήδη για άλλους σκοπούς, όπως οι κάμερες ασφαλείας, μπορούν να ενταχθούν σε μια συνολικότερη αρχιτεκτονική επιτήρησης.
Η χαρτογράφηση των βασικών υπηρεσιών και των εξαρτήσεων μιας οντότητας μπορεί να γίνει πριν από την ειδοποίηση. Η εκτίμηση κινδύνων των εννέα μηνών θα τη χρειαστεί, αφού εξετάζει τις εξαρτήσεις. Τι προβλέπει ο νόμος ανά υποχρέωση και πώς δουλεύουμε εμείς, στη σελίδα → Ανθεκτικότητα Κρίσιμων Οντοτήτων.
Πηγές
Οι διατάξεις του ν. 5236/2025 βρίσκονται στο ΦΕΚ Α’ 175/10.10.2025 του Εθνικού Τυπογραφείου.
Το κείμενο αυτό είναι ενημερωτικό και δεν αποτελεί νομική συμβουλή.
